In 2014 historian André Bauwens, history researcher Estelle Slegers Helsen and photographer Peter Verdurmen highlighted the past and present of the main streets in Sluis, a small Dutch city near the Belgian border. This is article #5.
In 2014 realiseerden historicus André Bauwens, onderzoekster Estelle Slegers Helsen en fotograaf Peter Verdurmen een reeks over vroeger en nu in Sluis, een stadje in Nederland op de grens met België. Dit is artikel #5.

(EN) View of the Dutch Reformed Church in the Lange Wolstraat in the late 1950s. Their previous church was destroyed by the bombing of October 11, 1944. Ten years later, in 1954, the newly built church was launched. A little further down the street, we see the recently built house of the minister. Between the presbytery and the church stands the tower of the city guard building. The undeveloped sites show that the reconstruction still needs to be completed. The Dutch Reformed Church building was closed in 1995 and then demolished.
(NL) Zicht op de nieuwe Nederlands hervormde kerk in de Lange Wolstraat eind jaren vijftig van de vorige eeuw. Het vorige bedehuis werd door het bombardement van 11 oktober 1944 vernietigd. Tien jaar later, in 1954, werd de nieuw gebouwde kerk in gebruik genomen. Wat verderop in de straat zien we de pas opgetrokken woning van de predikant. Tussen de pastorie en de kerk prijkt het torentje van de hoofdwacht. Dat de wederopbouw nog niet voltooid is, tonen de braakliggende terreinen. In 1995 werd de kerk gesloten en daarna afgebroken.


Then – View of the Dutch Reformed Church in the Lange Wolstraat in the late 1950s. | Now – The Lange Wolstraat in 2014.
Toen – Zicht op de nieuwe Nederlands hervormde kerk in de Lange Wolstraat eind jaren vijftig van de vorige eeuw. | Nu – De Lange Wolstraat in 2014.
(EN) “Before and just after the Second World War, there was great solidarity among people,” says Els Hermans. “Everyone helped everyone. As simple as that. People lived differently. The war has reinforced that.” Rinus Leenhouts: “We had a lot of fun. It was a social community. When we sat in the open fields, everyone joined us. If there were problems with the neighbour, my mother would help. And vice versa.”
“People were friendly. It was a cosy atmosphere. In the evening, when the weather was nice, we sat outside,” says Annie Ohms. Elodie Dusarduijn-Quataert: “We had time for each other. My mother could easily stand talking for fifteen minutes in her shop while the potatoes were cooking and the lid danced up and down.” René Heijens concludes philosophically: “The harmony of the past is gone. It was taken by time.”
The annual fair was the experience of the year for the residents of Sluis. “The fair was a party. A ride at an attraction was two or three cents. I was on cloud nine. Later I went in the dodgems”, testifies Annie Ohms. Charles Verstraete: “The fair was fun. We got an arrangement for the cakewalk. Then our parents could rest for three days.” “On the Groote Markt stood a shooting game, a candy shop and a doll and soft animal stand. Firstly I walked around a hundred times to make my pick. I didn’t get that much money. It was over in no time”, says Els Hermans.
“When the fair was in town, my grandmother extended the pub,” says Elodie Dusarduijn-Quataert. Charles Verstraete: “The adults drank and danced. The large pub installed an organ.” “The smaller ones set up a tent for an organ to play,” says René Heijens. “A drunk guy was sitting at that organ to put the organ book bundles in. Then there was dancing and drinking. For many people, this was the meeting place. On Monday, we celebrated the fair among each other.”
(NL) “Er was een grote saamhorigheid voor en net na de Tweede Wereldoorlog onder de mensen”, zegt Els Hermans. “Iedereen hielp iedereen. Dat was gewoon. Mensen stonden anders in het leven. De oorlog heeft dat versterkt.“ Rinus Leenhouts: “We hadden veel lol, het was een sociale gemeenschap. Wanneer we op de bleek zaten, kwam iedereen erbij staan. Als er problemen waren bij de buurvrouw, dan ging mijn moeder helpen. En ook andersom.”
“Mensen waren vriendelijk tegen mekaar. Het was een gezellige sfeer. ’s Avonds als het mooi weer was, zaten we buiten”, zegt Annie Ohms. Elodie Dusarduijn-Quataert: “Vroeger was er nog tijd voor de mensen. Mijn moeder kon in haar winkel makkelijk een kwartier staan praten, terwijl de aardappelen opstonden en het deksel op en neer danste.” Filosoferend besluit René Heijens: “De harmonie van vroeger is weg. De tijd heeft die meegenomen.”
De kermis was voor de inwoners van Sluis dé belevenis van het jaar. “De kermis was een feest. De ene attractie kostte twee cent, de andere drie. Ik was de hemel te rijk. Later ging ik in de botsautootjes”, getuigt Annie Ohms. Charles Verstraete: “De kermis dat was wat. We kregen een abonnement op de cakewalk. Dan waren onze ouders drie dagen gerust.” “Op de Markt stond ook een schiettent, een snoepkraam en een poppenen beestenkraam. Eerst liep ik wel honderd keer rond. Ik kreeg niet zo veel centen. En dan was het zo op”, weet Els Hermans.
“Als het kermis was, werd in het café van mijn grootmoeder het schot eruit gehaald om het groter te maken”, zegt Elodie Dusarduijn-Quataert. Charles Verstraete: “Voor de grote mensen was er drinken en dansen. De grote cafés haalden een orgel in huis. De kleinere cafés zetten een tent.” “In zo’n tent stond ook een orgel”, zegt René Heijens. “Aan dat orgel zat een zatte vent, die stopte er de boeken in. Dan werd er gedanst en gedronken. Voor veel mensen was dat dé ontmoetingsplaats. Op maandag vierden we kermis met Sluizenaars onder mekaar.”

The Dutch Reformed Church in the Lange Wolstraat around 1900, seen from the Hoogstraat. This church building was erected in 1824 to replace the medieval Sint-Janskerk lost in a fire. The cemetery, with its numerous tombstones, still reminds us of the Sint-Janskerk. On the left side of the street is one of the city pumps. This photo also shows that the Hoogstraat is above the level of the Lange Wolstraat. The Hoogstraat was originally a medieval dike.
De Nederlands hervormde kerk in de Lange Wolstraat omstreeks 1900, gezien vanaf de Hoogstraat. Dit kerkgebouw werd in 1824 opgetrokken ter vervanging van de door een brand verloren gegane middeleeuwse Sint-Janskerk. Aan de Sint-Janskerk herinnert nog steeds het kerkhof met zijn talrijke zerken. Links in de straat staat een van de stadspompen. Voorts toont deze foto aan dat de Hoogstraat hoger gelegen is dan de Lange Wolstraat. De Hoogstraat was oorspronkelijk een middeleeuwse dijk.

Photo from 1884 with a view of the Dutch Reformed Church. Barend Peter Hofstede (Denekamp 1855-Hengelo 1927) stands second from the right in front of the fence. From 1881 to 1887, he was Sluis Primary School’s headmaster. He holds his daughter Dine by the hand.
Foto uit 1884 met zicht op de Nederlands hervormde kerk. Voor het hekwerk staat tweede van rechts Barend Peter Hofstede (Denekamp 1855-Hengelo 1927). Hij was van 1881 tot 1887 hoofdonderwijzer aan de openbare lagere school in Sluis. Hij houdt zijn dochter Dine bij de hand.

View of the Hoogstraat around 1900 from the intersection of Windgat, Dinsdagstraat, Lange Wolstraat and Korte Wolstraat. The Lange Wolstraat was also called Kanonnenstraat because, in the eighteenth century, the fortified city’s armoury depot, and the cannons were stored, stood on the east side of the fortified city the street. The name Wolstraat most likely refers to a wool dealer, Jacob ‘metter wulle’ [“of” wool], who lived on this street in the fourteenth century. Look closely at the lamp post of the building on the corner of the Dinsdagstraat. A bakery is now located here.
Zicht op de Hoogstraat omstreeks 1900 vanaf het kruispunt Windgat/ Dinsdagstraat/Lange Wolstraat/Korte Wolstraat. De Lange Wolstraat werd ook wel Kanonnenstraat genoemd omdat in de achttiende eeuw het arsenaal van de vesting Sluis, waarin onder meer de kanonnen waren opgeslagen, aan de oostzijde van de straat stond. De naam Wolstraat gaat hoogstwaarschijnlijk terug op een makelaar in wol, Jacob ‘metter wulle’, die in de veertiende eeuw in deze straat woonde. Let ook op de straatlantaarn van het pand op de hoek met de Dinsdagstraat. Nu is hier een bakkerij gevestigd.

The Lange Wolstraat in the direction of the Hoogstraat circa 1900. Children are playing and women are chatting in the street. The house in the background in the Hoogstraat is the birthplace of Jan Eekhout. He was a well-known writer in the 1930s and 1940s. His role during the Second World War got him into trouble.
De Lange Wolstraat met zicht op de Hoogstraat circa 1900. In de straat spelende kinderen, kletsende vrouwen. Het huis op de achtergrond in de Hoogstraat is het geboortehuis van Jan Eekhout. Hij was in de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw een bekende schrijver. Zijn houding tijdens de Tweede Wereldoorlog bracht hem later in de problemen.

The Lange Wolstraat in the late fifties of the last century. On the left, the Julianastraat in the direction of Markt. Everywhere newly built houses and here and there are still undeveloped lots.
De Lange Wolstraat eind jaren vijftig van de vorige eeuw. Links de Julianastraat richting Markt. Overal nieuw opgetrokken woningen en her en der nog braakliggende kavels.
Click on the thumbnails to enlarge / Klik op de miniaturen om te vergroten
For both places, a book was printed. The book about Aardenburg is sold out. You can still buy copies of the book about Sluis, which is available from the publisher Durenkamp Grafimedia. Contact us.
Over beide plaatsen werd een boek gepubliceerd. Het boek over Aardenburg is uitverkocht. Het boek over Sluis is nog steeds te koop via de uitgever Durenkamp Grafimedia. Zo was het | Zo is het Sluis kost € 17,50. Verzendkosten (in Nederland € 7,50) . Stuur een bericht voor meer informatie.


2 responses to “Sluis – Lange Wolstraat”
Moeder was een Aernaudts van 1904 en werd al vroeg op kostschool geplaatst. Ik heb haar postkaarten album met ongeveer 200 kaarten die ze kreeg van inwoners van Sluis, ook van het bombardement, van de stallen Aernaudts enz… De dagboeken van het verzet ,van vader zijn reeds naar archief Oostburg. Kan dit album meenemen van de zomer ter inzage?
Dag Els,
Ik zal je in contact brengen met de Heemkundige Kring West-Zeeuws-Vlaanderen. Misschien zijn zij geïnteresseerd om de postkaarten te bekijken. Ikzelf woon al een tijdje niet meer in de buurt.
Groeten,
Estelle