Aardenburg – Kaai

Aardenburg | Kaai - Then and now

In 2013 historian André Bauwens, history researcher Estelle Slegers Helsen and photographer Peter Verdurmen highlighted the past and present of the main streets in Aardenburg, a small Dutch city near the Belgian border. This is article #2.

In 2013 realiseerden historicus André Bauwens, onderzoekster Estelle Slegers Helsen en fotograaf Peter Verdurmen een reeks over vroeger en nu in Aardenburg, een stadje in Nederland op de grens met België. Dit is artikel #2.

Kaai

Aardenburg | Kaai - Then and now

(EN) The Kaai around 1890, before the construction of the Bruges tram grounds. Here the harbour of Aardenburg was located, closed and filled in in 1813 by the French general Vandamme. In the middle lies the weighing house. Next to it was the weighbridge. On the right is the tower of the Kaaipoort and the Roman Catholic Church in the background. On the right is the old inn, ‘s Lands Welvaren, before the new hotel, pub and restaurant were built there in 1897.

At the Kaai, there was a large open area where beets were loaded into freight wagons in the autumn. Izaak de Bruijne remembers: “The beets came from the field in wagons. They went full on the weighbridge, either at Blondeel or at Cuelenaere. After unloading, they were weighed empty.” Gerard de Bruijne: “Beets were piled on heaps, fifty to sixty meters long and six meters high. After a tram wagon was put in front, men carried baskets filled with beets on their shoulders, walked across a plank and emptied the baskets into the wagons.”

“When you went from Cuelenaere to Blondeel during the beet campaign, you had to wear boots. It was all mud. And if it rained with that heavy clay on the street, it was a mess.”

(NL) De Kaai omstreeks 1890, vóór de aanleg van het emplacement van de Brugse tram. Op deze plaats lag de haven van Aardenburg die in 1813 door de Franse generaal Vandamme werd gesloten en gedempt. In het midden staat het weeghuisje, daarnaast lag de weegbrug. Rechts het torentje van de Kaaipoort en op de achtergrond de rooms-katholieke kerk. Rechts de oude herberg ‘s Lands Welvaren voordat daar in 1897 het nieuwe hotel-café-restaurant met die naam verrees.

Aan de Kaai was een groot open terrein, waar in het najaar bieten in goederenwagons werden geladen. Izaak de Bruijne getuigt: “De bieten kwamen van het land in wagens. Die gingen vol de weegbrug op, of bij Blondeel of bij Cuelenaere. Na het lossen werden ze leeg gewogen.” Gerard de Bruijne: “Er lagen grote hopen bieten, in totaal wel vijftig tot zestig meter lang en zes meter hoog. Ze zetten de wagons ervoor en legden er een loopplankje naartoe, waarna de bieten in manden gingen die op de schouder werden genomen en in de wagons werden leeggegooid.”

“Wanneer je tijdens de bietencampagne van Cuelenaere naar Blondeel ging, dan moest je echt laarzen aan hebben. Het was allemaal slik. En als het geregend had met die zware klei op straat, dan was het een zootje.”

Aardenburg | Kaai - Then
Collection/Collectie G.A.C. van Vooren.
Aardenburg | Kaai - Now
© Peter Verdurmen

Then – The Kaai around 1890. | Now – The Kaai in 2013.

Toen – De Kaai omstreeks 1890. | Nu – De Kaai in 2013.

(EN) “Taah-too! Taah-too! Taah-too!” that is the sound that stayed with Alma Bauwens-Stekelinck from Kamieltje, the tram that drove from Aardenburg to Bruges. “It was an electrical tram. But I preferred the diesel driven because they had a balcony where you could stand outside on a small balcony. I loved that as a kid.” “The tram from Aardenburg to Bruges took at least an hour and stopped almost everywhere,” adds Gerard de Bruijne.

“During the war, there was a time difference with Belgium of twenty minutes. When you left [in Aardenburg, Netherlands] at 12:50, you arrived in Belgian Middelburg at 12:40. So you arrived ten minutes early. You had to take that time difference into account when returning.”

(NL) “Tatoe! Tatoe! Tatoe!”, dat is het geluid dat Alma Bauwens-Stekelinck bij is gebleven van Kamieltje, het trammetje dat van Aardenburg naar Brugge reed. “Dat was zo’n elektrisch gevalletje. Maar die andere trams vond ik mooier. Die hadden een balkonnetje waarop je buiten kon staan. Als kind vond ik dat geweldig.” “Die tram deed er zeker een uur over en stopte vrijwel overal”, vult Gerard de Bruijne aan.

“In de oorlog was er een tijdsverschil met België van twintig minuten. Dan reed je bijvoorbeeld om tien voor één weg en dan was je om twintig voor één in Belgisch Middelburg. Je kwam daar dus tien minuten eerder aan. Bij het terugkeren moest je wel met dat tijdsverschil rekening houden.”


Aardenburg | Kaai
Collection/Collectie Archief gemeente Sluis

De Kaai around 1908 with In den Rooden Leeuw, guest house of the Cuelenaere family, on the right and next to the former blacksmith shop of De Rijcke. The Oude Havendijk is still visible in the background. This dike was excavated in the 1930s. In front, Ko Verstraete’s dog cart with two dogs.

De Kaai omstreeks 1908 met rechts het logement In den Rooden Leeuw van de familie Cuelenaere en daarnaast de vroegere smidse van De Rijcke. Op de achtergrond is de Oude Havendijk nog zichtbaar. Deze dijk werd in de jaren dertig van de vorige eeuw afgegraven. Vooraan de hondenkar met twee honden van Ko Verstraete.

Aardenburg | Kaai
Collection/Collectie Archief gemeente Sluis

Life in Aardenburg was concentrated between the Kaai, of which here above is a photograph from 1908, and the Markt. The market was held on the Kaai, and the yearly fair was on the Markt. The market was a traditional market with stalls but a regular gathering where farmers and traders met in the pubs along the Kaai, such as ‘s Lands Welvaren. Weekly prices of grains, potatoes and vegetables from the Aardenburg market were published in the regional press, such as the Sluisch Weekblad and the Weekblad for Westelijk Zeeuwsch-Vlaanderen.

Het leven in Aardenburg speelde zich af tussen de Kaai, waarvan hier een foto uit 1908, en de Markt. Er werd markt gehouden op de Kaai en de kermis was op de Markt. De markt was er geen van kramen, maar één waarbij de boeren en handelaars bijeenkwamen in de cafés op de Kaai, zoals in ’s Lands Welvaren, om er transacties te doen. Wekelijks werden de prijzen van granen, aardappelen en peulvruchten van de Aardenburgse markt opgenomen in de gewestelijke pers. Zo waren er het Sluisch Weekblad en het Weekblad voor Westelijk Zeeuwsch-Vlaanderen.


Kaaipoort

Aardenburg | Kaaipoort - Then and now

(NL) The Kaai with Kaaipoort around 1905. It is the only remaining gate of four medieval gates in Aardenburg. They were named after the cardinal directions. Because the Westpoort, also called Waterpoort, was located near the quay, the name Kaaipoort became commonplace. In its present form, the gate dates from around 1650. In 1890 the gate was restored. On the left is Aan de Waterpoort, an inn destroyed in World War II. The warehouses on the right later made way for housing. In the foreground, Scheers and Van den Berghe, two members of the Aardenburg brigade of the Royal Dutch Maréchaussée, are on patrol.

(NL) De Kaai met Kaaipoort omstreeks 1905. Het is de enige van de vier middeleeuwse poorten die de tand des tijds heeft doorstaan. Ze waren vernoemd naar de windrichtingen. Omdat de Westpoort, die ook wel Waterpoort werd genoemd, aan de kaai lag werd de naam Kaaipoort gemeengoed. De poort dateert in zijn tegenwoordige vorm van omstreeks 1650. In 1890 werd de poort gerestaureerd. Links het in de Tweede Wereldoorlog verwoeste estaminet Aan de Waterpoort. Rechts pakhuizen die later plaatsmaakten voor woningen. Op de voorgrond twee leden van de brigade Aardenburg van de Koninklijke Marechaussee, Scheers en Van den Berghe, op patrouille.

Aardenburg | Kaaipoort - Then
Collectie Heemkundige Kring West-Zeeuws-Vlaanderen.
Aardenburg | Kaaipoort - Now
© Peter Verdurmen

Then – The Kaai and Kaaipoort around 1905. | Now – The Kaai and Kaaipoort in 2013.

Toen – De Kaai en Kaaipoort omstreeks 1905. | Nu – De Kaai en Kaaipoort in 2013.


Aardenburg | Kaaipoort
Collection/Collectie G.A.C. van Vooren

The Kaaipoort around 1930. Due to increasing traffic, a passage was made for pedestrians on one side of the gate in 1926. Later, an extra one was also made on the other side. A gas lantern is on the far right. Aardenburg has had gas lighting since October 1900.

De Kaaipoort omstreeks 1930. In verband met de toename van het verkeer was in 1926 aan één zijde van de poort een doorgang gemaakt voor voetgangers. Later werd ook aan de andere zijde een extra doorgang gemaakt. Uiterst rechts een gaslantaarn. Aardenburg kende sedert oktober 1900 gasverlichting.

Aardenburg | Kaaipoort
Collection/Collectie Archief gemeente Sluis

In 1947 D. Huurman, a company from Delft restored the Kaaipoort. The damage caused to the gate by the shelling in the autumn of 1944 is still clearly visible. Destroyed buildings have been demolished to the left and right.

Restauratiewerken aan de Kaaipoort uitgevoerd door de firma D. Huurman uit Delft in 1947. Duidelijk zichtbaar is de schade aangericht aan de poort door de beschietingen in het najaar van 1944. Links en rechts van de poort zijn vernielde panden gesloopt.



Click on the thumbnails to enlarge / Klik op de miniaturen om te vergroten


For both places, a book was printed. The book about Aardenburg is sold out. You can still buy copies of the book about Sluis, which is available from the publisher Durenkamp Grafimedia. Contact us.

Over beide plaatsen werd een boek gepubliceerd. Het boek over Aardenburg is uitverkocht. Het boek over Sluis is nog steeds te koop via de uitgever Durenkamp Grafimedia. Zo was het | Zo is het Sluis kost € 17,50. Verzendkosten (in Nederland € 7,50) . Stuur een bericht voor meer informatie.

Aardenburg - Book - Cover
Sluis - Book - Cover

Map Aardenburg/Sluis


,

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *